Nazioa eta hezkuntza-sistema espainiarraren sorrera / Iñaki Zabaleta Imaz ; [hizkuntza-zuzenketen arduraduna, Jose Ramon Etxebarria Bilbao] - Zabaleta Imaz, Iñaki (Udako Euskal Unibertsitatea, 2000)
Neurri handi batean, nazionalismoaren gaiari heltzerakoan, hezkuntza-arloko azterketa gutxietsia izan delako, edo hezkuntzaren (gaia) analisi-ardatz nagusitzat hartua izan denean nazioaren gaia gehiegizko "naturaltasunez" begiratua izan delako -herritarrak nazioarekiko identifikazioa berezkoa balu bezala-, ikuspegi historiko batetik hezkuntza eta nazioa uztartuko dituzten lanak hutsune nabarmena bete beharrean izango dira. Alde horretatik, saio honek Estatu-Nazio espainiarraren eraikuntza-prozesuaren testuinguruan ulertu behar den hezkuntza-sistema nazionalaren sorrera aztertzea du helburu, nazio-identitate espainiarrari dagokionez, ezinbesteko erreferentzia nagusia -ez bakarra- den heinean. Iñaki Zabaleta-ren lan honek heziketak Estatuaren eskuetan hartu duen izaera politikoa nabarmendu du; izan ere, Estatuak nazioarena den/izan behar duen herritarra du helburu, horretarako, besteak beste, izaera nazionalizatzailea duen irakaskuntza-makineria goitik behera arautuz, lanean ipiniz eta kontrolatuz.